1. Συνάντηση των εταίρων στη Λιθουανία

Η έκθεση αυτή αφορά στην εκπροσώπηση του Συνδέσμου Κοινωνιολόγων Κύπρου στη συνάντηση των εταίρων της εκπαιδευτικής κοινοπραξίας ΜERLIN, η οποία επιχορηγείται από το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα ΣΩΚΡΑΤΗΣ / Δράση Grundtvig 2. Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε στη Λιθουανία από τις 13 μέχρι τις 17 Σεπτεμβρίου 2006. Το Σύνδεσμο Κοινωνιολόγων Κύπρου εκπροσώπησε ο Χρύσανθος Χρυσάνθου.

1. Στόχοι και δραστηριότητες της Εκπαιδευτικής Σύμπραξης ΜERLIN

Η εκπαιδευτική σύμπραξη με την ονομασία MERLIN, στην οποία συμμετέχουν οργανισμοί από πέντε ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ των οποίων και ο Σύνδεσμός μας, αποσκοπεί στην ανάπτυξη δεξιοτήτων αφηγηματικού λόγου. Το θέμα αυτό επιλέχτηκε με βάση τη διαπίστωση ότι η αφήγηση συνοδεύει τον άνθρωπο από τη γέννηση μέχρι τον θάνατο του, με τα παραμύθια και τους μύθους, σε όλα τα επίπεδα και σε όλα τα είδη της διαπροσωπικής και της μαζικής επικοινωνίας. Η εκπαιδευτική σύμπραξη επιχορηγείται από το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα ΣΩΚΡΑΤΗΣ και συγκεκριμένα τη Δράση Grundtvig 2, η οποία αφορά στην εκπαίδευση ενηλίκων και στη δια βίου μάθηση.

Οι εταίροι είναι εκπαιδευτικοί και άλλοι οργανισμοί από άλλες χώρες μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τη Φινλανδία (δύο οργανισμοί), τη Λιθουανία, την Ουγγαρία και τη Δανία.

Ο κάθε οργανισμός ασχολείται με το θέμα της αφήγησης, μέσα από τη δική του οπτική γωνία, στο γενικότερο πλαίσιο των ενδιαφερόντων και των δραστηριοτήτων του. Ο Σύνδεσμος Κοινωνιολόγων επιχειρεί να εκπαιδεύσει τα μέλη του στις τεχνικές της αφήγησης στα ΜΜΕ, είτε με τη μορφή αρθρογραφίας και σχολιογραφίας, είτε με τη μορφή της συνέντευξης, είτε με τη μορφή της συγγραφής ενός σεναρίου για την κατασκευή τηλεοπτικών ή ραδιοφωνικών επικοινωνιακών μηνυμάτων. Το περιεχόμενο της αφήγησης μπορεί να ποικίλει. Μπορεί να αφορά φλέγοντα κοινωνικά ζητήματα, μέσα από τον επιστημονικό φακό της Κοινωνιολογίας, μπορεί να αφορά την προώθηση του ρόλου του Συνδέσμου Κοινωνιολόγων ως επιστημονικού σωματείου. Κοινός παρονομαστής πάντως σε όλες τις προσπάθειες είναι η κοινωνική παρέμβαση με επιστημονικό λόγο.

2. Το πρόγραμμα της συνάντησης στη Λιθουανία

Η συνάντηση της Λιθουανίας ήταν η τρίτη στη σειρά. Οι άλλες δύο πραγματοποιήθηκαν κατά το προηγούμενο πρώτο έτος (η σύμπραξη είναι τριετής) στη Δανία και τη Φινλανδία. Στη διάρκεια της επίσκεψης στη Λιθουανία οι συμμετέχοντες είχαν την ευκαιρία να γνωριστούν με την αφηγηματική των λαϊκών παραδόσεων της Λιθουνίας, μέσα από θεατρικά και εικαστικά μέσα έκφρασης. Στο πρώτο μέρος του εργαστηρίου οι συμμετέχοντες κλήθηκαν να κατασκευάσουν μάσκες, οι οποίες υποτίθεται θα προκαλούσαν τρόμο στον Χειμώνα, ώστε να αναγκαστεί να το βάλει στα πόδια. Στο δεύτερο μέρος, οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν σε ομάδες και προσπαθούσε να πείσει η μια την άλλη να αγοράσει κάτι από την πραμάτεια της. Μέσα από αυτό το λιθουανικό παραδοσιακό παιχνίδι οι συμμετέχοντες είχαν τη δυνατότητα να αναπτύξουν δεξιότητες πειθούς, με την επίκληση επιχειρημάτων ως προς τα πλεονεκτήματα των «προϊόντων» που είχαν προς πώληση.

Στο τρίτο μέρος οργανώθηκε ένα... χριστουγεννιάτικο τραπέζι στο ημίφως των κεριών. Με βάση τη λιθουανική παράδοση, ο κάθε «συνδαιτημών», συμμετέχων στο εργαστήριο, τσαλάκωσε στην παλάμη του ένα κομμάτι χαρτί και το τοποθέτησε μπροστά από το κερί, προσπαθώντας να προβλέψει τη μοίρα του, αποκωδικοποιώντας τη σκιά που δημιουργούνταν από το τσαλακωμένο χαρτί. Τον ίδιο στόχο είχε και το λιώσιμο του κεριού μέσα σε ένα κουτάλι, με τη φλόγα του κεριού. Το λιωμένο κερί ριχνόταν σε ένα πιάτο με κρύο νερό και ανάλογα με το σχήμα που έπαιρνε μπορούσε ο ενδιαφερόμενος να περιγράψει πώς έβλεπε να διαγράφεται η μοίρα του.

Μεγάλο ενδιαφέρον παρουσίασε για τους συμμετέχοντες στο εργαστήριο η αφήγηση ενός παραδοσιακού λιθουανικού παραμυθιού, από μέλη του Θεάτρου Ζαϊντίμου.

Το πρόγραμμα της επίσκεψης περιελάμβανε επίσης περιήγηση σε αξιοθέατα της Λιθουανίας, όπως το κάστρο Τρακάι. Η περιήγηση αποτέλεσε επίσης μέρος του προγράμματος, αφού εξετάστηκε η τουριστική αφήγηση από ξεναγό (storytelling).

3. Αποφάσεις σε συνεδριάσεις των εταίρων

To Σάββατο 16 Σεπτεμβρίου αφιερώθηκε εξ’ ολοκλήρου στη συνεδρίαση των εταίρων, κατά την οποία ανασκοπήθηκαν οι μέχρι σήμερα δραστηριότητες σε κάθε χώρα, συζητήθηκε ο μεταξύ τους συντονισμός στην επιδίωξη για ετοιμασία τελικών προϊόντων της εκπαιδευτικής σύμπραξης. Συγκεκριμένα επισημάνθηκε ότι:

Α) Η επιδίωξη αυτής της εκπαιδευτικής σύμπραξης είναι η συγκρότηση μιας νέας μεθόδου ανάπτυξης δεξιοτήτων αφήγησης, με τη χρησιμοποίηση των πιο διαφορετικών πρακτικών και εμπειριών, από την αφήγηση ενός παραδοσιακού παραμυθιού μέχρι την αφήγηση επιστημονικών προσεγγίσεων για κοινωνικά ζητήματα.

Β) Οι εταίροι εκφράστηκαν επαινετικά για τις μέχρι σήμερα δραστηριότητες του Συνδέσμου Κοινωνιολόγων Κύπρου, στο πλαίσιο του προγράμματος. Συγκεκριμένα, ο Χρύσανθος Χρυσάνθου ως εκπρόσωπος του Συνδέσμου αναφέρθηκε αναλυτικά στο εργαστήριο που πραγματοποιήθηκε για την εκπαίδευση των μελών του Συνδέσμου στην αφήγηση μέσω των ΜΜΕ. Εξηγήθηκε επίσης, ότι ο Σύνδεσμος προτίθεται να προχωρήσει στην ίδια γραμμή καλώντας τα μέλη του να χρησιμοποιήσουν κάθε δημοσιογραφική μορφή αφήγησης (storytelling) με στόχο την επιστημονική παρέμβαση μέσω των ΜΜΕ. Αναφέρθηκε επίσης ότι θα ζητηθούν ιδέες και σενάρια για ταινιούλες. Εφόσον εξευρεθούν χορηγοί, θα κατασκευαστούν οι ταινιούλες οι οποίες προορίζονται να προβληθούν από τηλεοπτικά κανάλια. Τα θέματα των σεναρίων μπορεί να είναι τα πιο διαφορετικά, ώστε να δίνουν κοινωνικά μηνύματα. Αναφέρθηκε το παράδειγμα ότι μέσα από την ιστορία ενός μετανάστη ή ενός χρήστη ναρκωτικών θα επιδιωχθεί να παρατεθεί η επιστημονική προσέγγιση του προβλήματος, μακριά από τους συνήθεις κοινωνικούς πανικούς που πυροδοτούν τα ΜΜΕ.

Γ) Οι άλλοι εταίροι ανέπτυξαν ανάλογες δραστηριότητες, με εργαστήρια, συμπόσια και συγκεντρώσεις, οι οποίες επικεντρώθηκαν σε παραδοσιακές μορφές αφήγησης, όπως μύθοι, παραμύθια κ.λπ.

·         Οι εταίροι από τη Λιθουανία επέλεξαν να ασχοληθούν και με άλλες μορφές αφήγησης, όπως η δραματοποιημένη θεατρική έκφραση, την οποία αναπτύσσει στην παιδική κατασκήνωση που διαθέτει. Στη διάρκεια της συνεδρίασης προβλήθηκε σχετική βιντεοταινία. Επίσης συνεργάζονται με το Παιδαγωγικό Πανεπιστήμιο, με στόχο να βοηθήσουν παιδιά με δυσκολίες στην έκφραση.

·         Οι εταίροι από την Ουγγαρία διοργανώνουν διαγωνισμό με θέμα την πατρίδα, τη γη και το φαγητό. Θα δώσουν 20 λέξεις κλειδιά και θα ζητήσουν από τους συμμετέχοντες να ετοιμάσουν ιστορίες. Καθηγητές θα δώσουν διαλέξεις σε όσους ενδιαφέρονται για την τεχνική της αφήγησης.

·         Οι Δανοί εταίροι θα επαναλάβουν το εργαστήρι που είχαν κάνει πέρσι με ελεύθερη συμμετοχή για όποιον ενδιαφέρεται να μάθει την τεχνική της προφορικής αφήγησης.

·         Οι εταίροι από τη Φινλανδία προγραμματίζουν παρόμοιο σεμινάριο όπως εκείνο που έκαναν πέρσι, προεκτείνοντας το θέμα. Πέρσι το θέμα ήταν πώς βλέπει η Ευρώπη τον εαυτό της, φέτος το θέμα θα είναι πώς βλέπει η Ευρώπη το μέλλον της.

Την Κυριακή 17 Σεπτεμβρίου η συνεδρίαση επικεντρώθηκε στη λήψη αποφάσεων για την περαιτέρω πορεία της εκπαιδευτικής κοινοπραξίας και για τον σχεδιασμό των δραστηριοτήτων μέχρι το τέλος του τρίτου και τελευταίου έτους. Συγκεκριμένα αποφασίστηκαν τα ακόλουθα:

Α) Τελικό προϊόν της σύμπραξης θα είναι τα αφηγηματικά περιεχόμενα για διαφορετικούς σκοπούς από τον κάθε εταίρο. Ο Σύνδεσμος Κοινωνιολόγων θα επικεντρωθεί στην προσπάθεια για συγγραφή άρθρων, σχολίων, συνεντεύξεων ή ακόμη και σεναρίων για ραδιοφωνικά ή τηλεοπτικά μηνύματα. Θα καταβληθεί προσπάθεια για την εξεύρεση χορηγών ώστε τα σενάρια να υλοποιηθούν και να προβληθούν από το ραδιόφωνο ή την τηλεόραση.

Β) Τη μορφή τελικού προϊόντος θα έχει και το ενημερωτικό φυλλάδιο που ετοιμάζεται, σε πέντε διαφορετικές γλώσσες, στο οποίο θα εξηγείται η μέθοδος που ακολουθήθηκε στην ανάπτυξη δεξιοτήτων αφήγησης, καθώς και οι εμπειρίες που αποκτήθηκαν μέσα από την εκπαιδευτική σύμπραξη. Την ετοιμασία του φυλλαδίου ανέλαβαν οι εταίροι από τη Λιθουανία.

Γ) Αποφασίστηκε να ετοιμαστούν το συντομότερο οι τελικές εκθέσεις (τόσο η κοινή, όσο και οι εθνικές) για να κατατεθούν από τον Συντονιστή, τον εταίρο από τη Φινλανδία, στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ από τους υπόλοιπους εταίρους στις οικείες Εθνικές Συντονιστικές Μονάδες του Προγράμματος Σωκράτης. Η προθεσμία λήγει στις 30 Σεπτεμβρίου 2006.

• Άρθρο στην εφημερίδα Ο Φιλελεύθερος: "Eκπαιδευτική σύμπραξη για τις δεξιότητες αφήγησης"
  Πατήστε εδώ για να δείτε το άρθρο (pdf)

2. Συνάντηση των εταίρων στην Ουγγαρία

Η έκθεση αυτή αφορά στην εκπροσώπηση του Συνδέσμου Κοινωνιολόγων Κύπρου στη συνάντηση των εταίρων της εκπαιδευτικής κοινοπραξίας  «MERLIN – Story-telling as life-long learning» («Η αφήγηση ως μέσο της δια βίου μάθησης»), η οποία  πραγματοποιήθηκε στην Ουγγαρία από τις 26 Απριλίου μέχρι την 1 Μαΐου. Η παρούσα εκπαιδευτική κοινοπραξία επιχορηγείται από το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα Σωκράτης / Grundtvig2.

Στην Κοινοπραξία MERLIN συμμετέχουν οργανισμοί από την Κύπρο, τη Δανία, τη Φινλανδία, την Ουγγαρία και τη Λιθουανία. Το Σύνδεσμο μας εκπροσώπησαν οι Χρύσανθος Χρυσάνθου και Σέργια Λοϊζου.

Κατά την πρώτη μέρα της συνάντησης στην πόλη Oroshaza στην Ουγγαρία, δόθηκε η ευκαιρία για την ανταλλαγή εμπειριών στο γενικότερο τομέα της εκπαίδευσης ενηλίκων, αλλά και στον τομέα με τον οποίο ασχολείται η κοινοπραξία που είναι η ανάπτυξη αφηγηματικών δεξιοτήτων. Στην πρώτη συνεδρία της συνάντησης, η Timea Juhasz-Fodor του Κολεγίου Κodolanyi Janos εξήγησε στους συμμετέχοντες ότι η εκπαίδευση ενηλίκων στην Ουγγαρία τέθηκε σε νέες βάσεις με την ένταξη της χώρας στην Ε.Ε.

Κατά τη δεύτερη μέρα το πρόγραμμα περιελάμβανε επίσκεψη στην πόλη Szeget όπου οι συμμετέχοντες ενημερώθηκαν για τον Ούγγρο «αφηγητή» Ferenc Mora και για τις προσπάθειες προστασίας του περιβάλλοντος στον ποταμό Tisza.

Την τρίτη μέρα πραγματοποιήθηκε διάσκεψη των εταίρων σε τρεις εκπαιδευτικές κοινοπραξίες, στις οποίες συμμετέχουν οργανισμοί από την Ουγγαρία. Εκτός από την κοινοπραξία MERLIN εκπροσωπήθηκαν οι κοινοπραξίες ALERTA (που αφορά την προστασία του περιβάλλοντος) και CROSS COOKING (που αφορά παραδοσιακές συνταγές μαγειρικής).

Οι εταίροι στην κοινοπραξία ΜΕRLIN είχαν τη δυνατότητα να παρουσιάσουν ο καθένας τις δικές του δραστηριότητες. Οι εταίροι από τη Φινλανδία (που είναι ο δημόσιος ραδιοτηλεοπτικός οργανισμός της χώρας) εστιάζουν τις προσπάθειες στη συγγραφή σεναρίων για οπτικοακουστικά προγράμματα, οι εταίροι από τη Δανία (που είναι κέντρο εκπαίδευσης ενηλίκων) στην αξιοποίηση της αφηγηματικής παράδοσης που απορρέει από λαϊκά παραμύθια, οι εταίροι από την Ουγγαρία (μια εταιρεία πληροφορικής) στην αξιοποίηση του διαδικτύου και οι εταίροι από τη Λιθουανία (ένας θεατρικός οργανισμός του Βίλνιους) στη θεατρικότητα της αφήγησης.

Ο Σύνδεσμος μας, ως γνωστόν, επέλεξε να εκπαιδεύσει μέλη του σε αφηγηματικές δεξιότητες για παρεμβάσεις επιστημονικού λόγου στα Μέσα Μαζικής Επικοινωνίας. Για αυτό το σκοπό, όπως εξηγήσαμε στη διάσκεψη, πραγματοποιήθηκε ειδικό εργαστήρι, στο οποίο οι συμμετέχοντες κοινωνιολόγοι είχαν τη δυνατότητα να αποκτήσουν γνώσεις για τους μηχανισμούς, μέσα από τους οποίους κατανέμεται ο χώρος και ο χρόνος των ΜΜΕ σε διάφορα άτομα για να δώσουν πληροφορίες ή να εκφράσουν απόψεις, ούτως ώστε και οι ίδιοι να μπορούν να διεκδικήσουν βήμα στα ΜΜΕ.

Αναφέραμε επίσης ότι στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής εκπαιδευτικής κοινοπραξίας MERLIN, o Σύνδεσμος προκήρυξε διαγωνισμό ιδεών για τη συγγραφή σεναρίου για επικοινωνιακό σποτ, σχετικά με φλέγοντα κοινωνικά προβλήματα, την πρόληψη και την αντιμετώπισή τους. Οι ιδέες για σενάριο επικοινωνιακού σποτ μπορούν να εστιάζονται σε ένα ή περισσότερα από τα ακόλουθα κοινωνικά θέματα:

·          Ρατσισμός – Ξενοφοβία

·          Βία στην Οικογένεια

·          Βία στα Γήπεδα

·          Κοινωνία και Περιβάλλον

·          Νευρική Ανορεξία – Βουλιμία

·          Χρήση ναρκωτικών

·          Παραβατική συμπεριφορά – εγκληματικότητα

·          Ανεργία – απασχόληση.

Παρουσιάστηκε επίσης, η ιστοσελίδα του Συνδέσμου στην οποία υπάρχουν εκτενείς αναφορές για την κοινοπραξία MERLIN, καθώς και το ενημερωτικό φυλλάδιο που εκδώσαμε σε συνεργασία με τους Λιθουανούς εταίρους.

Μετά από το τέλος της διάσκεψης οι συμμετέχοντες ξεναγήθηκαν σε γεωργική έκθεση, η οποία διοργανώθηκε από το Τμήμα Αγροτικής Οικονομίας του Πανεπιστημίου Ζέγκετ, το οποίο φιλοξενούσε τη διάσκεψη.

Το απόγευμα της ίδιας μέρας πραγματοποιήθηκε συνεδρία των εταίρων στην κοινοπραξία MERLIN και έγινε ανταλλαγή απόψεων για την πορεία υλοποίησης των στόχων, καθώς επίσης για τον προγραμματισμό της επόμενης χρονιάς. Εξηγήσαμε στους εταίρους μας ότι εξαιτίας των αλλαγών στον τρόπο λειτουργίας του προγράμματος Socrates – Grundtvig δεν θα καταστεί δυνατή η ανανέωση της συμμετοχής μας και για τον επόμενο χρόνο, που είναι ο τρίτος και τελευταίος της κοινοπραξίας.

Η τέταρτη μέρα αφιερώθηκε σε επαφές μεταξύ των εταίρων από τις διάφορες κοινοπραξίες για τη συγκρότηση νέων εκπαιδευτικών κοινοπραξιών ή και η συμμετοχή σε νέα προγράμματα, με τα νέα δεδομένα που δημιουργήθηκαν εξαιτίας της αναδόμησης του προγράμματος Socrates – Grundtvig. Οι εκπρόσωποι σχολείου από την Ισπανία (περιοχή Βαλένθια), εκπαιδευτικού κέντρου ενηλίκων της Δανίας και εκπαιδευτικού κέντρου για τα ΜΜΕ στη Φινλανδία, εξέφρασαν την επιθυμία να συνεργαστούν μαζί μας και διαβεβαίωσαν ότι θα μας αποστείλουν σχετικές προτάσεις.

PROGRAM OF GRUNDTVIG-2 PROJECT MEETING IN HUNGARY

GRUNDTVIG2 PROJECT MEETING PARTICIPANTS HUNGARY